De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) brengt een paradigmaverschuiving teweeg die de fundamenten van de arbeidsmarkt kan transformeren. Terwijl de meeste economen vroeger de kreet “rustig aan” preekten met betrekking tot technologische innovaties, zijn die stemmen steeds minder overtuigend. De overtuiging dat technologie eerder werknemers aanvult dan vervangt, vertoont scheuren. Recent onderzoek, uitgevoerd door deskundigen van onder andere de Federal Reserve Bank van Chicago en Yale, wijst erop dat de snelle vooruitgang van AI kan leiden tot een aanzienlijke daling van het aantal mensen dat actief deelneemt aan de arbeidsmarkt.
Onder de zogeheten “snelle” scenario’s, waarbij AI tegen 2030 de menselijke prestatie in veel cognitieve en fysieke taken overstijgt, voorspellen economen een daling van de Amerikaanse arbeidsdeelname van 62% naar 54% tegen 2050. Dit betekent in termen van banen een verlies van ongeveer 10 miljoen functies, die direct aan AI kunnen worden toegeschreven. Het betreft hier niet een marginale verandering; het is een verontrustende voorspelling die vraagt om serieuze reflectie.
Interessant genoeg zou het bruto binnenlands product (bbp) daarentegen een groei kunnen vertonen. Volgens economen kan de jaarlijkse bbp-groei in het snelle scenario oplopen tot 3.5% tegen 2045-2049, met AI-specialisten die zelfs een groei van 5.3% voorspellen. Dit levert enorme rijkdom op, maar vaak geconcentreerd in de handen van een klein aantal. De voorspellingen suggereren dat tegen 2050 de rijkste 10% van de huishoudens 80% van het totale vermogen in handen kan hebben, wat de ongelijkheid zelfs zou overstijgen vergeleken met de periode vóór de Tweede Wereldoorlog.
Een belangrijke nuance die vaak wordt vergeten in de discussie rond AI en werkgelegenheid, is dat de onenigheid onder experts niet gaat over de komst van krachtige AI, maar eerder over de gevolgen ervan voor de economie. Vroeger werd aangenomen dat zelfs ingrijpende automatisering uiteindelijk nieuwe werkgelegenheid zou creëren. De vraag die nu centrale staat, is of AI in staat zal zijn om ook de creatie van nieuwe taken te automatiseren — een fundamentele verschuiving in het denken over werk.
Op dit moment lijken de collectieve werkgelegenheidscijfers nog relatief gezond. Recent onderzoek naar de arbeidsmarkt na de lancering van ChatGPT in 2025 toonde aan dat er geen signalen van massale werkloosheid waren. Echter, gegevens tonen een relatief banenverlies van 13% onder jongere werknemers (22-25 jaar) in sectoren die het meest door AI worden blootgesteld. Terwijl de macro-economische indicatoren stabiel zijn, raken enkele sectoren steeds verder achterop.
Wat betreft beleid is er een scherpe kloof tussen economen en het publiek. Terwijl economen de voorkeur geven aan gerichte omscholingsprogramma’s, zijn het publiek en beleidsmakers vaak meer voorstander van structurele interventies zoals een basisinkomen. De auteurs van de studie wijzen erop dat het optimale beleid sterk afhangt van welk scenario werkelijkheid wordt. De onzekerheid over de toekomstige richting van AI maakt dit een uitdaging voor beleidsmakers en stakeholders in de crypto-industrie.
Hoewel de stelling “augment, not replace” nog niet dood is, is deze wel in gevaar. Economisch bewijs is volop beschikbaar om zorgwekkende trends te onderbouwen, en als crypto-experts in de opkomende markt hebben wij de verantwoordelijkheid om deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Het is cruciaal dat investeerders en beleidsmakers zich voorbereiden op de mogelijk drastische veranderingen die op ons afkomen.
Wat zijn de belangrijkste gevolgen van AI voor de arbeidsmarkt?
De opkomst van AI kan leiden tot een daling van de arbeidsdeelname en een verlies van banen, vooral in sectoren die het meest door AI worden beïnvloed.
Hoe beïnvloedt AI de economie op de lange termijn?
Ondanks een mogelijke daling van werkgelegenheid, kunnen we een aanzienlijke economische groei zien, maar deze groei kan leiden tot toenemende ongelijkheid en een concentratie van rijkdom.
Wat kunnen beleidsmakers doen om de impact van AI op werkgelegenheid te verlichten?
Behoud van gerichte omscholingsprogramma’s is essentieel, evenals een open discussie over structurele veranderingen zoals basisinkomen, om de gevolgen van AI te beheersen.
