Hoewel de toepassing van kunstmatige intelligentie (AI) in hypotheekbeoordelingen reeds gebruikelijk is in landen zoals de Verenigde Staten, Canada en Duitsland, was de Nederlandse hypotheeksector hierin terughoudend. ING doorbreekt nu deze trend en implementeert als eerste grote Nederlandse bank een door henzelf ontwikkelde AI-agent. Deze agent kan in binnen een minuut een hypotheekvoorstel voorbereiden. Hiermee verandert de vraag niet langer of AI zal doordringen in de hypotheekbeoordeling, maar of de toezichthouders het tempo van deze ontwikkeling kunnen bijhouden.
ING’s AI-agent richt zich op hypotheekaanvragen die bij binnenkomst niet direct voldoen aan het acceptatiebeleid, wat nu ongeveer 80% van de aanvragen betreft. De agent stelt vervolgens in minder dan een minuut voor hoe de bank alsnog een passend aanbod kan doen. Ondanks deze automatisering blijft de uiteindelijke beslissing bij een menselijke medewerker liggen, benadrukt Jacques Schram, senior manager wonen bij ING. “AI is bedoeld als slimme assistent. Onze medewerkers hebben het laatste woord.”
Hoewel andere Nederlandse banken, waaronder ABN AMRO, Rabobank, ASN en Triodos, AI nog terughoudend gebruiken, verwachten experts dat zij snel zullen volgen. De drijfveren zijn enerzijds de concurrentie en anderzijds het personeelstekort, vooral bij de instroom van jonge medewerkers. Door AI de eenvoudige aanvragen te laten afhandelen, kunnen beoordelaars zich richten op de meer complexe gevallen.
De snelle ontwikkelingen in AI roepen vragen op over de mogelijkheid voor toezichthouders om het tempo bij te houden. DNB en de AFM hebben eerder al gewezen op risico’s zoals fouten in data, beperkte uitlegbaarheid en onbedoelde gevolgen voor consumenten. Volgens de Europese AI-verordening mogen modellen niet volledig zelfstandig beslissen en moeten banken elk besluit kunnen verklaren.
