Midden-oosten Spanningen Vergroten Financiële Risico’s: Afm Roept Op Tot Veerkracht

Het verder oplopen van de spanningen in het Midden-Oosten legt extra druk op de wereldwijde economie en heeft een vergrotend effect op de risico’s op het vlak van financiële stabiliteit. Dat is de conclusie van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in haar jaarlijkse Rapportage Financiële Stabiliteit.

Verhoogde risico’s voor financiële instellingen

De AFM geeft aan dat hogere inflatieverwachtingen, een verminderde economische groei en een toename in geopolitieke spanningen ervoor zorgen dat er meer onzekerheid is op de financiële markten. Dit resulteert in verhoogde risico’s voor financiële instellingen, met name op het gebied van waarderingen, liquiditeit en operationele processen.

AFM-voorzitter Laura van Geest stelt dat “onzekerheid het nieuwe normaal is”. Ze geeft aan dat de financiële sector, inclusief het toezicht daarop, zich moet aanpassen aan deze nieuwe realiteit.

Onstabiele markten en verhoogde risico’s

De AFM merkt op dat financiële markten steeds gevoeliger worden voor sentiment op korte termijn. Dit leidt tot grotere prijsschommelingen en meer volatiliteit. Tegelijkertijd staan bedrijven en huishoudens onder druk door stijgende kosten en verminderde koopkracht.

Geopolitieke spanningen verhogen ook het risico op cyberaanvallen en verstoringen van de kritieke infrastructuur. De AFM stelt dat de huidige situatie vraagt om een grotere veerkracht van financiële instellingen en een bredere kijk op moeilijk voorspelbare en complexe risico’s.

Verhoogd toezicht op de gasmarkt

De oorlog in het Midden-Oosten heeft wereldwijd geleid tot hogere olie- en gasprijzen en grotere schommelingen op de energiemarkten. De AFM heeft vooral aandacht voor de markt voor TTF-gasderivaten, die grotendeels in Nederland wordt verhandeld.

Ondanks de toegenomen volatiliteit functioneert de gasmarkt nog steeds naar behoren, volgens de AFM. De handel blijft actief en de prijsvorming verloopt correct. De AFM houdt streng toezicht op transparantie, concentratierisico’s en de robuustheid van handelsplatforms.

Toename AI en digitale fraude

Ook de digitalisering en de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie brengen nieuwe risico’s met zich mee. Financiële instellingen worden steeds afhankelijker van kritieke, vaak niet-Europese, digitale infrastructuur, terwijl cyberdreigingen en AI-gedreven fraude in omvang en complexiteit toenemen.

De AFM waarschuwt voor deepfakes, gerichte cyberaanvallen en geavanceerde vormen van online oplichting. Volgens de toezichthouder bedraagt de jaarlijkse schade door beleggingsfraude in Nederland inmiddels ongeveer € 750 miljoen.

Groei in private kredietverstrekking vraagt om sterker risicobeheer

In het rapport besteedt de AFM ook aandacht aan de groei van private kredietverstrekking. Hoewel deze markt in Nederland nog relatief klein is, ziet de toezichthouder potentiële risico’s voor de financiële stabiliteit.

Illiquiditeit, beperkte transparantie en complexe waarderingsvraagstukken kunnen in stresssituaties snel problemen veroorzaken, zoals wanneer beleggers massaal uit fondsen stappen. De AFM verwacht daarom dat vermogensbeheerders hun liquiditeitsrisicobeheer verder versterken.