De lancering van Rio 3.5 op 13 juni door IplanRIO, de gemeentelijke IT-agency van Rio de Janeiro, gebeurde op een opvallend moment. Terwijl Brazilië zijn eerste wedstrijd in de Wereldbeker speelde, zorgde de hype rond deze nieuwe AI-toepassing voor een snelle verspreiding van informatie. Dit “frontier-class model” bevatte maar liefst 397 miljard parameters en werd gepresenteerd als een open-source initiatief van de gemeentelijke overheid. De ontwikkelingskosten stonden in schril contrast met bestaande AI-systemen, geraamd op R$500.000, of iets minder dan $100.000, dat is ongeveer 30 keer goedkoper dan zijn concurrenten.
Maar de bron van deze innovatie kwam al snel onder vuur te liggen. Volgens de oorspronkelijke modelkaart was Rio 3.5 een nabewerking van Qwen 3.5, de populaire open-source AI van Alibaba, met een nieuwe redeneera laag genaamd SwiReasoning. Dit was echter geen onbetrouwbare informatie, zoals later bleek.
Kort na de lancering kwam Nex-AGI, een open-source AI-alliantie uit Shanghai, met een verontrustende aanklacht. Ze claimden dat Rio 3.5 in werkelijkheid was samengesteld uit hun eigen model, Nex N2 Pro, met een gewichtsverhouding van ongeveer 0.6 naar 0.4 tussen Nex en Qwen. De exacte mathematische bewijsvoering voedde speculaties en zorgde voor een uitbarsting van kritiek op de vermeende claims van IplanRIO.
Nex stelde dat het model zichzelf uit de doeken deed en zichzelf vaak “Nex, van Nex-AGI” noemde, in plaats van “Rio”. Dit droeg bij aan de beschuldigingen dat IplanRIO de ontwikkelingsachtergrond niet correct had weergegeven. De kans dat de melding van een “incidentele upload” waar was, werd steeds kleiner naarmate het bewijs groeide.
Nadat de controverse was losgebarsten, was IplanRIO gedwongen de modelkaart bij te werken, waarbij het de gewichtsverhouding toeschreef aan de merge van Nex-N2-Pro en de Qwen-modellen en de eerdere benchmarkclaims introk. Ze excuusde voor de verwarring, maar de schade aan hun reputatie was al aangericht. Er zijn echter twijfels over de oprechtheid van deze verontschuldigingen. Het is een feit dat het creëren van een model door een gewichtsmerge, gecombineerd met een on-policy distillatie, geen triviale taak is, en de communicatie rondom deze lancering stond haaks op de gemaakte claims van onafhankelijkheid.
Wat betreft de juridische gevolgen, blijft het duidelijk dat het samenvoegen van open-source modellen volkomen legaal is, zolang er correct wordt gecrediteerd. Echter, de wijze waarop IplanRIO hun werk als onafhankelijk ontwikkelde output presenteerde, zonder alle bronmodellen te vermelden, is problematisch. De open-source gemeenschap is treffend de laatste tijd beschuldigd van deze praktijk, vooral gezien eerdere incidenten met andere AI-modellen.
In deze context van institutionele betrokkenheid, namelijk dat van een gemeenteregering die claimt dat het publieke AI-soevereiniteit vertegenwoordigt, werd de impact van deze blunder groter. De betrokkenheid van een grote stad bij dergelijke controverse kan de publieke perceptie van de kredibiliteit van hun technische uitingen ernstig aantasten.
Nex heeft het conflict met gratie gehanteerd; ze gaven aan “geraakt te zijn” dat de stad Rio hun werk had gebruikt. Maar het blijft ter discussie of de lering uit deze confrontatie zal doorwerken in toekomstige samenwerkingsmodellen binnen de open-source gemeenschap. IplanRIO streeft nu naar een gecorrigeerd model, maar de vraag blijft of dat nog het vertrouwen kan herstellen van de gemeenschap die uiteindelijk hun steun voor deze technologie moet bieden.
Wat was de aanleiding voor de controverse rondom Rio 3.5?
De controverse ontstond nadat Nex-AGI onthulde dat Rio 3.5 in wezen een samenvoeging was van hun eigen model, Nex N2 Pro, en dat van Qwen, wat de claims van IplanRIO over onafhankelijkheid ondermijnde.
Hoe reageerde IplanRIO op de beschuldigingen van Nex?
IplanRIO actualiseerde de modelkaart om de correcte herkomst van het model te weerspiegelen en bood hun excuses aan voor de verwarring over de eerdere beweringen.
Heeft de juridische status van de merge enige gevolgen voor IplanRIO?
Hoewel de merge legaal was, blijft de ethische kwestie rondom de afwezigheid van correcte toeschrijving een belangrijk onderwerp van discussie, vooral in de context van het publieke vertrouwen in gemeentelijke initiatieven.
