In het afgelopen jaar hebben banken belangrijke vorderingen gemaakt in de strijd tegen discriminatie. Dit is de conclusie van De Nederlandsche Bank (DNB) in hun recente rapport getiteld ‘Bewust Discriminatie Tegengaan’. De toezichthouder ziet deze resultaten als een duidelijke bevestiging van de gekozen richting in de sector. Tegelijkertijd benadrukken zowel DNB als de banken de volgende grote uitdaging: het aanpakken van indirecte discriminatie, een complex en hardnekkig probleem dat voortdurende aandacht vereist.
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) reageert positief op de bevindingen van DNB. De verbeteringsmaatregelen, die de sector begin 2024 aankondigde om ervaringen met discriminatie aan te pakken, lijken effectief te zijn. De erkenning hiervan door de toezichthouder wordt gezien als belangrijke ondersteuning.
“Banken waarderen de erkenning van DNB dat de verbetermaatregelen die sinds vorig jaar zijn ingevoerd, effectief zijn”, aldus NVB-voorzitter Medy van der Laan. “Dit geeft banken een positieve impuls om de strijd tegen discriminatie voort te zetten.”
Volgens het DNB-rapport is de vooruitgang op verschillende gebieden concreet zichtbaar. Waar een jaar geleden nog veel tekortkomingen werden vastgesteld, is het thema nu sterker verankerd in de organisaties. Zo ligt het eigenaarschap op directieniveau en heeft een derde van de banken een bestuurder aangesteld die verantwoordelijk is voor dit onderwerp.
Ondanks de geboekte vooruitgang blijft indirecte discriminatie een hardnekkige uitdaging. Zowel DNB als de banken erkennen dat het risico op indirecte discriminatie het moeilijkst is om aan te pakken. De NVB voegt hieraan toe dat indirecte discriminatie kan ontstaan wanneer wetten die op het eerste gezicht neutraal lijken, in de praktijk nadelig kunnen uitvallen voor specifieke groepen.
Als voorbeeld wordt de sanctiewetgeving genoemd, die mensen die vaak transacties doen met bepaalde landen onevenredig kan treffen. De banken roepen beleidsmakers en politici dan ook op om discriminatie bij de implementatie van dergelijke wet- en regelgeving te voorkomen.
In de betaalsector is de aanpak van discriminatierisico’s nog in de beginfase. Hoewel ze iets verder zijn dan de banken een jaar geleden, hebben ze nog veel te doen. Het meest opvallende verschil is dat geen van de onderzochte betaaldienstverleners een risicoanalyse heeft uitgevoerd naar het risico op discriminatie binnen hun Wwft- en Sw-processen.
De banken blijven zich inzetten om discriminatie verder terug te dringen. Ze werken momenteel aan duidelijke, gezamenlijke principes over hoe ze discriminatie kunnen tegengaan bij de toepassing van de Wwft en de Sanctiewet. Het doel is om deze afspraken in het eerste kwartaal van 2026 vast te stellen. De focus ligt duidelijk op de toekomst. Van der Laan benadrukt dat de aanpak van indirecte discriminatie de aandacht van iedereen vereist. Met gezamenlijke inspanning en transparantie wil de sector verder bijdragen aan een inclusieve financiële sector.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen van het DNB-rapport over discriminatie bij banken?
Het rapport van de DNB stelt dat banken belangrijke stappen hebben gezet in de bestrijding van discriminatie. Het thema is nu sterker verankerd in de organisaties en er is duidelijke vooruitgang geboekt.
Wat is de volgende grote uitdaging voor banken volgens DNB?
De volgende grote uitdaging is de bestrijding van indirecte discriminatie. Dit is een complex en hardnekkig probleem dat constante aandacht vereist.
Wat is de huidige status van de betaalsector in de aanpak van discriminatierisico’s?
De aanpak van discriminatierisico’s in de betaalsector bevindt zich nog in de beginfase. Geen van de onderzochte betaaldienstverleners heeft een risicoanalyse uitgevoerd naar het risico op discriminatie binnen hun Wwft- en Sw-processen.
