Hypotheekfraude is een zich uitbreidend probleem dat de Nederlandse woningmarkt en economie ondermijnt. Gezamenlijk doen de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), de Nederlandse Vereniging van Banken, de Stichting Fraudebestrijding Hypotheken (SFH) en de Politie een oproep aan de overheid om krachtige maatregelen te nemen.
Het gaat niet om kleine bedragen: elke jaar wordt er in Nederland miljarden euro’s witgewassen via vastgoed- en hypotheekfraude. Hierdoor worden woningprijzen kunstmatig opgedreven, raakt de toch al krappe woningmarkt nog krapper en loopt de overheid belastinginkomsten mis.
Criminelen manipuleren het systeem door hypotheken af te sluiten en huizen te kopen met vervalste inkomensinformatie of ondoorzichtige bedrijfsstructuren. Deze eigendommen worden dan met winst doorverkocht of gebruikt voor witwasactiviteiten.
Het onderliggende probleem is dat hypotheekverstrekkers de inkomensgegevens van aanvragers niet onafhankelijk kunnen controleren. Dit maakt het gemakkelijk om een hoger inkomen op te geven en zo een hogere hypotheek te krijgen – een verleiding die in de huidige oververhitte markt alleen maar toeneemt. Ook wordt het hierdoor eenvoudiger om crimineel geld in de markt te pompen.
De KNB, NVB, SFH en de Politie pleiten voor een integrale aanpak waarbij informatie wordt gedeeld tussen banken, de Belastingdienst en de politie. Hypotheekverstrekkers moeten de mogelijkheid hebben om het inkomen van klanten te verifiëren bij de Belastingdienst, om zo te voorkomen dat criminelen met vervalste gegevens een hypotheek kunnen aanvragen.
Ook zou de notariële sector een centrale rol moeten spelen in de bestrijding van fraude. Daarvoor zijn volgens deze sector drie maatregelen essentieel. Ten eerste moet het Centraal Aandeelhoudersregister (CAHR) snel worden ingevoerd, zodat het meteen duidelijk is wie de eigenaren van een bedrijf zijn.
Daarnaast moeten notarissen elkaar kunnen waarschuwen bij vermoedens van fraude, zelfs als dat betekent dat de geheimhoudingsplicht gedeeltelijk moet worden opgeheven. Tot slot moet het bij wet vastgelegd worden dat notarissen verantwoordelijk zijn voor het opstellen van de koopovereenkomst bij vastgoedtransacties.
De sector hoopt dat op deze manier fraude en misbruik vaker en sneller worden ontdekt. Het is nu aan de politiek om deze veranderingen mogelijk te maken.
Wat is het groeiende probleem in de Nederlandse woningmarkt?
Antwoord: Het groeiende probleem is de toename van hypotheekfraude, waarbij miljarden euro’s worden witgewassen en de woningprijzen kunstmatig worden opgedreven.
Wat is de voorgestelde oplossing voor dit probleem?
Antwoord: De sector pleit voor een integrale aanpak waarbij informatie wordt gedeeld tussen banken, de Belastingdienst en de politie. Ook wordt voorgesteld dat notarissen een centrale rol krijgen in de fraudebestrijding.
Welke maatregelen zijn volgens de sector cruciaal in de strijd tegen hypotheekfraude?
Antwoord: De snelle invoering van het Centraal Aandeelhoudersregister (CAHR), het vermogen voor notarissen om elkaar te waarschuwen bij vermoedens van fraude en de wettelijke verantwoordelijkheid voor notarissen om de koopovereenkomst op te stellen bij vastgoedtransacties.
