Verborgen Renovaties Onder De Loep: Financiële Gevolgen Van Onaangegeven Verbouwingen

De stad Lommel zet een actie op om bewoners te controleren die volgens de officiële gegevens geen badkamer of centrale verwarming hebben, terwijl ze deze mogelijk wel hebben. Diegenen die hun renovatie niet gemeld hebben, kunnen hoge boetes riskeren. Deze actie werpt licht op een dieper probleem: het systeem van het Belgische kadastraal inkomen (KI) is sterk verouderd. Belastingexpert Michel Maus legt uit hoe dit KI-systeem werkt en wanneer je de belastingdienst moet informeren na een verbouwing. “Je kan het label van fraudeur krijgen.”

Geen klopjacht, maar verantwoordelijkheid

Het stadsbestuur gaat de eigenaren van deze ‘primitieve’ woningen benaderen. Burgemeester Nijs ziet deze actie als legitiem. Hij gelooft niet dat burgers uit zichzelf de belastingdienst bellen om te melden dat ze te weinig onroerende voorheffing betalen. “Maar het is niet de bedoeling om een heksenjacht op te zetten”, zegt hij.

Financiële impact en kadastraal inkomen

De financiële impact van de actie kan aanzienlijk zijn. In de naburige gemeente Mol, waar een soortgelijke actie plaatsvond, gaf bijna 87 procent van de gecontacteerde burgers toe dat ze nu een badkamer hebben. Het gevolg? Een jaarlijkse stijging van het operationele budget van de gemeente met 100.000 euro. Burgemeester Nijs erkent dat zijn actie niet bij iedereen in de smaak zal vallen, maar hij ziet het als zijn verantwoordelijkheid om deze historische onbalans recht te zetten.

Problemen met het huidige systeem

Het kadastraal inkomen (KI) is de basis voor alle belastingregels rond vastgoed. Het is niet het bedrag dat je aan belasting betaalt, maar de fictieve nettohuurwaarde van je woning op een specifiek referentiemoment. Deze waarde wordt dan gebruikt om de onroerende voorheffing (de jaarlijkse Vlaamse belasting) en de personenbelasting te berekenen.

Het probleem? Het referentiejaar voor deze huurwaarde is nog steeds 1975. Hoewel de wet voorschrijft dat er elke tien jaar een algemene herziening moet plaatsvinden, is dit sinds de jaren 70 niet meer gebeurd. Belastingexpert Michel Maus heeft deze onevenwichtigheid al meerdere keren aangekaart.

Risico’s van het niet melden van renovaties

Wat gebeurt er als je een wijziging die de nettohuurwaarde – en dus het kadastraal inkomen – van je woning verhoogt niet meldt? Of als je als inwoner van Lommel niet reageert op de brief van het stadsbestuur?

Volgens professor Maus loop je dan aanzienlijke risico’s. De belastingdienst heeft de macht om zware sancties op te leggen. “Wie betrapt wordt, riskeert in de eerste plaats een hoger kadastraal inkomen. De belastingdienst kan die belasting tot jaren terugvorderen. Je kan ook administratieve boetes van duizenden euro’s opgelegd krijgen. Wie bewust liegt, krijgt de stempel van fraudeur, wat strafrechtelijke gevolgen kan hebben.”

Voor de inwoners van Lommel heeft onze expert een duidelijk advies: “Als de gemeente vragen stuurt en je antwoordt niet, dan maak je jezelf verdacht.” De overheid heeft misschien niet de mankracht voor een landelijke herziening, maar de gegevensuitwisseling tussen gemeenten en de belastingdienst maakt de mazen in het net steeds kleiner.