Momenteel heeft de belastingdienst geen vrije toegang tot iemands bankrekeningen. Echter, dit kan binnenkort veranderen. Ondanks hevige kritiek op het gebied van privacy, wil minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) geavanceerde computerprogramma’s gebruiken om via bankrekeningen mogelijke fraude op te sporen. Personen met een ‘verdacht profiel’ kunnen een diepgaand onderzoek verwachten. Maar wat mag de belastingdienst momenteel met je bankrekening doen en wat zal er veranderen? Hier volgen acht beantwoorde vragen.
De regering-De Wever wil een strenger beleid voeren tegen fiscale fraude. Om dit te bewerkstelligen wil minister Jan Jambon (N-VA) gebruik maken van datamining: het doorzoeken van enorme hoeveelheden gegevens met slimme software, op zoek naar opvallende patronen.
Een speciaal team van dataminers krijgt toegang tot de database met al onze spaar-, zicht-, beleggings- en cryptorekeningen. Op deze manier kan de belastingdienst proactief zoeken naar mogelijke fraude.
In eenvoudige termen worden bankgegevens gecombineerd met alle andere financiële informatie van de FOD Financiën. De computer zoekt naar zaken die onlogisch lijken. Bijvoorbeeld, een persoon met een laag inkomen maar een hoog banksaldo, of een kermisexploitant die grote hoeveelheden gefrituurde snacks koopt zonder facturen. Dit soort ‘rode vlaggen’ kunnen leiden tot een diepgaand onderzoek”, zegt het kabinet-Jambon.
Volgens het ministerie is dit plan voornamelijk gericht op zware, georganiseerde misdaad zoals mensenhandel en drugsgeld. Maar ook ‘kleinere’ fraude komt sneller in beeld, zoals BTW-carrousels om geld wit te wassen of valse faillissementen.
De regering wil de databank verder uitbreiden met alle buitenlandse rekeningen, individuele effectenrekeningen en cryptorekeningen, zegt advocaat Lardenoit. Maar de grote verandering zit niet zozeer in de data zelf, maar hoe de belastingdienst deze data mag gaan gebruiken. De regering wil nu proactief en automatisch alle rekeningen monitoren zonder enig vermoeden van fraude.
Er zijn echter zorgen over de privacy. Fiscaal advocaat Charlotte Lardenoit vreest dat dit de deur opent voor een ‘vermogenskadaster’, waarbij de overheid een compleet overzicht krijgt van wat elke Belg bezit, zonder dat er sprake is van enig fiscaal onderzoek, laat staan een vermoeden van fraude.
Wat is de kern van de voorgestelde verandering?
De kern van de voorgestelde verandering is dat de belastingdienst proactief en automatisch alle bankrekeningen wil monitoren om mogelijke fraude op te sporen, zonder dat er sprake is van een vermoeden van fraude.
Wat zijn de zorgen over privacy?
Er zijn zorgen dat deze nieuwe aanpak de deur opent voor een ‘vermogenskadaster’, waarbij de overheid een compleet overzicht krijgt van wat elke Belg bezit zonder dat er sprake is van enig fiscaal onderzoek of een vermoeden van fraude.
Wat is de huidige stand van zaken?
Momenteel kan de belastingdienst niet zomaar in iedereens bankrekeningen kijken. Er is een ernstig vermoeden van fraude nodig en de belastingplichtige moet weigeren mee te werken.
