In een recent artikel in het tijdschrift Compliance, Ethiek & Duurzaamheid (“Van onvoldoende toezicht naar effectieve regulering?”), benadrukten we hoe de cryptowereld steeds verder professionaliseert onder invloed van de Europese wetgeving. Desondanks blijven er risico’s verbonden aan witwassen, fraude en het ontwijken van sancties.
Een specifiek voorbeeld van deze risico’s zijn de crypto-geldautomaten. We bespraken al eerder in het tijdschrift het risico op sanctieontduiking via deze machines. In Polen staan bijvoorbeeld meer dan 280 van dergelijke automaten, vaak strategisch gelegen bij de grenzen met Wit-Rusland en Rusland. Hier kan contant geld gemakkelijk worden omgezet in crypto, over de grens worden gebracht met een mobiele wallet of voucher, en elders weer worden omgezet in contant geld – allemaal buiten de traditionele financiële kanalen en toezicht op sancties.
Crypto-geldautomaten bieden gebruikers een directe en vertrouwde toegangspoort om contant geld om te zetten in cryptomunten en vice versa, zonder dat er een traditionele account bij een (crypto) wisselkantoor nodig is. Het gebruik van deze automaten is simpel: gebruikers kiezen kopen of verkopen, voeren een bedrag in en verifiëren – afhankelijk van de regelgeving – hun identiteit via ID, telefoonnummer of een andere vorm van vereenvoudigde KYC. Vervolgens wordt het bedrag in crypto of contanten uitbetaald.
Voor mensen in regio’s met een beperkte bankinfrastructuur of voor minder digitaal onderlegde gebruikers lijken deze terminals een oplossing. Maar juist de combinatie van toegankelijkheid en anonimiteit maakt crypto-geldautomaten aantrekkelijk voor crimineel misbruik.
Wereldwijd merken toezichthouders een toename in het misbruik van crypto-geldautomaten voor witwassen en fraude. Het klassieke witwasproces (plaatsing, gelaagdheid en integratie) kan eenvoudig worden uitgevoerd via deze machines. In zijn eenvoudigste vorm kan contant geld worden ingevoerd, verdeeld over meerdere terminals, omgezet in crypto en later weer terug omgewisseld naar contant geld.
In 2025 rapporteerde het Amerikaanse Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN) dat slachtoffers meer dan $247 miljoen verloren via crypto-geldautomaten, met een opvallende concentratie van slachtoffers ouder dan 60 jaar. Slachtoffers worden vaak onder druk gezet door oplichters die zich voordoen als bankmedewerker of overheidsfunctionaris en hen instrueren grote bedragen geld via een geldautomaat te storten.
Daarnaast accepteren sommige automaten bedragen tot €15.000 (of $25.000) per dag zonder strikte identiteitsverificatie. De transactiekosten liggen aanzienlijk hoger dan die van gereguleerde wisselkantoren (>5% vs.
Wat zijn de risico’s die verbonden zijn aan crypto-geldautomaten?
De risico’s omvatten onder andere witwassen, fraude en het ontwijken van sancties.
Hoe werken crypto-geldautomaten?
Crypto-geldautomaten bieden een directe toegangspoort om contant geld om te zetten in cryptomunten en vice versa, zonder een traditionele account bij een (crypto) wisselkantoor.
Waarom zijn crypto-geldautomaten aantrekkelijk voor crimineel misbruik?
De combinatie van toegankelijkheid en anonimiteit maakt crypto-geldautomaten aantrekkelijk voor crimineel misbruik.
