Het tempo van reorganisaties in de bankensector versnelt. In Nederland hebben de afgelopen maanden verschillende banken, waaronder ASN Bank, ABN AMRO, De Nederlandsche Bank en Triodos, belangrijke wijzigingen aangekondigd. Maar dit is waarschijnlijk nog slechts het begin: nieuwe schattingen van Morgan Stanley voorspellen dat Europese banken tegen 2030 ongeveer 200.000 banen zullen schrappen, wat neerkomt op ongeveer 10 procent van de totale werkgelegenheid in de sector.
De werkgelegenheid in de financiële sector in heel Europa staat onder druk nu instellingen zich richten op kunstmatige intelligentie, het sluiten van fysieke locaties en het digitaliseren van hun kernprocessen. Traditionele functies worden hierdoor bedreigd.
Morgan Stanley heeft 35 banken geanalyseerd en ontdekt dat de grootste banenverlies waarschijnlijk zal plaatsvinden binnen de zogenaamde centrale diensten: backoffice en middleoffice functies, evenals afdelingen voor risicobeheer en naleving van regelgeving.
Tegelijkertijd voelen banken de druk om kosten te verlagen en rendementen te verbeteren. Volgens Morgan Stanley levert de inzet van AI en digitalisering de sector tot wel 30% efficiëntiewinst op. Deze ontwikkelingen worden steeds vaker aangehaald als reden voor herstructureringen en als middel om de kosten-inkomstenverhouding te verlagen.
De voorspellingen benadrukken de impact die verdere digitalisering en adoptie van AI zullen hebben op het Europese banklandschap in de komende jaren. Vooral banken die zich richten op consumenten, en instellingen in landen zoals Frankrijk en Duitsland waar de kostenstructuur relatief hoog blijft, zullen de gevolgen sterk voelen.
De toenemende focus op AI-gedreven efficiëntie stelt Europese banken voor een moeilijke keuze: tegemoetkomen aan de druk van beleggers om kosten te verlagen, of rekening houden met de maatschappelijke impact van grootschalige banenverlies.
Nu vooral backoffice- en middleofficefuncties onder druk staan, is het volgens Morgan Stanley de vraag of de sector in staat is om in het gewenste tempo te moderniseren zonder de werkgelegenheid en stabiliteit verder te ondermijnen.
Het verwachte banenverlies roept ook vragen op over de operationele weerbaarheid van banken. Te veel bezuinigen op risico-, compliance- en ondersteunende functies kan nieuwe kwetsbaarheden aan het licht brengen, juist op het moment dat de digitale transformatie versnelt.
De uitdaging voor de sector is om AI-gedreven efficiëntie te realiseren, zonder het verlies van kennis en vertrouwen waarop het Europese banksysteem is gebouwd.
