Recent onderzoek van de Europese Centrale Bank (ECB) onthult een aanzienlijk probleem binnen de wereld van gedecentraliseerde financiën (DeFi). In een publicatie van 26 maart werd vastgesteld dat de governance-structuren binnen vier prominente DeFi-protocollen sterk gecentraliseerd zijn. De studie richtte zich op Aave, MakerDAO, Ampleforth en Uniswap, en blijkt een schokkende waarheid bloot te leggen: hoewel governance-tokens verspreid zijn over tienduizenden adressen, hebben de top 100 houders meer dan 80% van de totale aanmaak binnen elk protocol in handen.
Uit de gegevens uit november 2022 en mei 2023 blijkt verder dat een aanzienlijk deel van de governance-tokens kan worden gelinkt aan de protocollen zelf of aan zowel gecentraliseerde als gedecentraliseerde exchanges. Binance blijkt de grootste geregistreerde gecentraliseerde exchange-houder te zijn binnen deze vier protocollen. Deze bevindingen ondermijnen de gangbare opvatting dat gedecentraliseerde autonome organisaties (DAO’s) van nature ook daadwerkelijk gedecentraliseerd zijn. Dit roept belangrijke vragen op over de verantwoordelijkheid en complicaties voor het identificeren van mogelijke regulatoire aanknopingspunten binnen het kader van de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) van de Europese Unie, dat momenteel ‘volledig gedecentraliseerde’ diensten uitsluit van zijn werkingssfeer.
De auteurs van het onderzoek onderzoeken ook wie er daadwerkelijk stemt over cruciale voorstellen. Het blijkt dat de belangrijkste stemmers vooral vertegenwoordigers zijn die macht uitoefenen via afgevaardigde stemmen van kleinere tokenhouders. In Ampleforth controleert de top 20 van stemmers maar liefst 96% van de gedelegeerde stemkracht, terwijl de top 10 in MakerDAO 66% van de stemmen in bezit heeft en de top 18 in Uniswap nog eens 52% vertegenwoordigt. Ongeveer een derde van deze vooraanstaande stemmers is publiekelijk niet identificeerbaar. Van degenen die dat wel zijn, zijn de grootste groepen individuen en Web3-bedrijven, gevolgd door universitaire blockchain gemeenschappen en durfkapitaalbedrijven.
Een recente governance-discussie rond Aave benadrukt dat zelfs met een DAO-structuur de stemkracht alsnog geconcentreerd kan zijn onder een select aantal deelnemers. Dergelijke constateringen zijn cruciaal voor investeerders die complexe machtsdynamieken binnen DeFi begrijpen willen.
De impact van governance binnen deze protocollen is niet te onderschatten. Het onderzoek toont aan dat de meeste voorstellen die worden ingediend, betrekking hebben op ‘risicoparameters’ die de risicoprofielen van de protocollen vormgeven. Dit roept verder vragen op omtrent de aansprakelijkheid, vooral omdat het ‘niet mogelijk’ is om uit openbare gegevens af te leiden of de gelinkte holdings aan oprichters, ontwikkelaars of schatkisten toebehoren, en of wallets van exchanges hun eigen posities stemmen of die van klanten.
Er zijn enkele kanttekeningen bij de gebruikte methodologie, en de auteurs waarschuwen dat het onderzoek de ‘volledige omvang van het DeFi-ecosysteem’ niet vangt door onvoldoende data. Het rapport benadrukt dat de bevindingen de mening van de auteurs reflecteren in plaats van een officiële ECB-beleidslijn. Toch is het duidelijk dat de moeilijkheid om te identificeren wie de controle heeft over belangrijke protocollen het bemoeilijkt om te leunen op populaire toegangspunten zoals houders van governance-tokens, ontwikkelaars of gecentraliseerde exchanges. Dit betekent dat de relevante aanspreekpunten kunnen variëren per protocol en mogelijk informatie vereisen die niet publiekelijk beschikbaar is.
Deze verworvenheden resoneren met eerdere waarschuwingen van de Financial Stability Board en anderen, die in het rapport worden aangehaald en stellen dat de belofte van DeFi op het gebied van ontkoppeling vaak nieuwe vormen van concentratie en governance-risico’s maskeert die lijken op en soms zelfs die van de traditionele financiële sector versterken.
Hoe wordt de governance van DeFi-protocollen beïnvloed door grote tokenhouders?
De governance binnen DeFi-protocollen wordt sterk beïnvloed door grote tokenhouders, die samen een substantiële meerderheid van stemmen besturen. Dit creëert een situatie waarbij enkele deelnemers aanzienlijke macht uitoefenen, wat de claims van decentralisatie in twijfel trekt.
Wat zijn de belangrijkste implicaties van de bevindingen voor investeerders?
De concentratie van governance kan leiden tot verhoogde risico’s voor investeerders, omdat beslissingen wellicht worden genomen door een selecte groep. Dit kan de transparantie en verantwoording van protocollen ondermijnen, wat voor investeerders een rode vlag kan zijn.
Hoe kunnen regulaties zoals MiCA reageren op de uitdagingen van DeFi?
Regulaties zoals MiCA zullen moet overwegen hoe om te gaan met de decentralisatieclaims van DeFi en wie verantwoordelijk is voor de governance. Aangezien de controle vaak moeilijk te achterhalen is, kunnen nieuwe benaderingen nodig zijn om investeerders te beschermen en de aansprakelijkheid te waarborgen.
