Is Er Risico Op Centralisatie Van Solana Door ETFs En Wie Ontvangt Eigenlijk De Opbrengsten?

De afgelopen jaren heeft Solana zich een sterke stakingcultuur eigen gemaakt, waarbij meer dan twee derde van de circulerende supply is gedelegeerd aan validators. Dit levert een rendement van ongeveer 6% per jaar op door inflatie en vergoedingen. Maar nu staat dit model onder druk door de opkomst van exchange-traded funds (ETF’s) die geen SOL-holdings kunnen of willen staken.

Op 27 oktober heeft de ChinaAMC Solana ETF in Hongkong zijn handel gestart met een expliciete richtlijn om geen SOL te staken. In de VS zijn er al drie ETF’s actief die staking toestaan: de REX-Osprey’s SSK, Bitwise BSOL en Grayscale GSOL. Deze fondsen instrueren hun custodians om beloningen uit te delen na aftrek van kosten, wat een interessante dynamiek creëert. De vraag is of grote pools van niet-stakend ETF-kapitaal de validator-economie van Solana zullen afromen, of dat de yield van staking weer liquiditeit on-chain zal terugtrekken.

Het model voor stakingbeloningen van Solana is van nature zelfcorrigerend. Inflatie verspreidt SOL proportioneel over alle stakers. Wanneer de ratio van gestakete SOL afneemt, wordt dezelfde beloningspool verdeeld over minder deelnemers, wat de jaarlijkse procentuele opbrengst (APY) per staker verhoogt. Dit creëert een prikkel voor kapitaal om weer on-chain te stromen totdat er een nieuw evenwicht is vastgesteld.

De cijfers zijn duidelijk: met een circulerende supply van ongeveer 592,5 miljoen SOL en een baseline-staked ratio van 67%, zou een niet-stakende ETF met een vermogen van 1,5 miljard dollar (ongeveer 7,5 miljoen SOL bij een prijs van 200 dollar per token) de staked ratio verlagen tot circa 65,7%. Dit zou de APY laten stijgen van 6,06% naar ongeveer 6,18%, een stijging van 12 basispunten. Bij een vermogen van 5 miljard dollar zou deze stijging 41 basispunten bereiken, terwijl 10 miljard dollar het rendement met 88 basispunten verhoogt. Het is dus een misvatting dat niet-stakende ETF’s de on-chain yields onder druk zetten; ze verhogen ze zelfs lichtjes.

Risico van Centralisatie door Staking-geactiveerde ETF’s

De staking-geactiveerde ETF’s, zoals SSK, houden de staked ratio vrijwel constant, waardoor de APYs dicht bij de basislijn blijven. Echter, wie de validators kiest die deze delegaties ontvangen, is afhankelijk van de relaties van de custodian en het beleid van de fondsbeheerder. Deze dynamiek kan leiden tot een centralisatie van de consensuskracht binnen Solana, waarbij grote instellingen de controle hebben over billionen aan stake, in plaats van dat individuele stakers hun keuzes maken op basis van prestaties en decentralisatie.

Een vergelijking met Ethereum’s stETH biedt enkele inzichten, maar de situatie is niet identiek. Lido heeft de stakingdeelname in Ethereum verhoogd van enkele procenten naar meer dan 30% door liquiditeit en rendement samen te bieden. Bij zijn hoogtepunt controleerde Lido ongeveer 32% van de gestakete ETH. Dit leidde tot zorgen over centralisatie, wat resulteerde in governancediscussies om het aantal node-operators te diversifiëren.

De situatie in de Solana ETF-markt is echter anders. Veel producten, vooral in Azië, zijn expliciet niet-stakend, wat voorkomt dat ze de validator kracht concentreren, zelfs als het vermogen groeit. De stakende ETF’s, zoals SSK of Europese producten van CoinShares en 21Shares, bieden een lager rendement dan native liquid staking tokens. Dit betekent dat traditionele partijen, zoals pensioenfondsen en gereguleerde instellingen, zich vooral tot deze stakende ETF’s aangetrokken voelen, terwijl actieve op-chain gebruikers de voorkeur geven aan native staking.

De recente adoptie van generieke lijststandaarden door de SEC heeft het voor exchanges gemakkelijker gemaakt om niet alleen Bitcoin en Ethereum, maar ook Solana ETF’s te noteren. Dit creëert kansen voor grote spelers zoals BlackRock en Fidelity om Solana-producten aan te bieden, mits er vraag naar is. JPMorgan projecteert een instroom van 1,5 miljard dollar in de eerste jaar voor SOL ETF’s. Hoewel dit een fractie is van de instroom voor Bitcoin ETF’s, vertegenwoordigt het toch ongeveer 1,3% van Solana’s circulerende supply.

Afhankelijk van welke ETF-modellen opkomen en het soort kapitaal dat instroomt, kan de on-chain APY stijgen of kan de concentratie van validators toenemen. Een AUM-scenario van 5 miljard dollar zou de APY met 41 basispunten verhogen, waardoor native staking aantrekkelijker wordt, terwijl stakende producten mogelijk leiden tot een centralisatie van power binnen een selecte groep custodians.

De volgende fase hangt af van drie belangrijke elementen. Ten eerste: welke validators ontvangen de ETF-delegaties? Als grotere validators de bulk van de institutionele stake veroveren, verschuift Solana’s validator economie in de richting van entiteiten die ETF-custody kunnen ondersteunen.

Ten tweede, het werkelijk tempo van de AUM in vergelijking met de 1,5 miljard dollar basisprognose. Als Solana’s prijs stijgt of als er onverwacht vraag vanuit de VS komt, kan de focus verschuiven naar de snelheid waarmee de validatoren worden herzien.

Ten derde, governance is cruciaal. Solana’s SIMD-228 voorstel wilde inflatie dynamisch maken ten opzichte van de stakingratio, wat de APY-feedbackloop zou dempen. Hoewel dit voorstel niet is aangenomen, biedt de discussie blijk van een actieve betrokkenheid van de gemeenschap bij het beleid, wat de dynamics van ETF- versus native staking zou kunnen veranderen.

De grotere discussie draait om custody en defaults. Liquid staking tokens op Ethereum zijn succesvol omdat ze liquiditeit en yield combineren met composability. Solana’s ETF’s splitsen deze mogelijkheden: niet-stakende fondsen bieden liquiditeit zonder yield, stakende fondsen bieden yield zonder composability. De uiteindelijke winnaar zal afhangen van wie de marginale koper is; medewerkers die crypto direct kunnen beheren zullen de voorkeur geven aan native staking, terwijl degenen die dit niet kunnen, waarschijnlijk de ETF-route kiezen.

Vraag & Antwoord

Hoe beïnvloeden niet-stakende ETF’s de staking op Solana?
Niet-stakende ETF’s kunnen de APY van staking op Solana verhogen, doordat ze liquiditeit bieden zonder dat ze de validator economie direct verstoren. Dit maakt native staking aantrekkelijker voor stakers die SOL kunnen delegen.

Wat zijn de risico’s van staking-geactivate ETF’s?
Staking-geactiveerde ETF’s kunnen leiden tot centralisatie binnen de validator set, omdat de keuze van validators vaak in handen ligt van custodian relaties in plaats van de gemeenschap.

Wat zijn de belangrijkste factoren om in de gaten te houden voor de toekomst van Solana ETF’s?
Het is cruciaal om te letten op welke validators delegaties ontvangen, de werkelijke AUM-inflows en het governance-beleid dat van invloed kan zijn op de staking dynamiek van Solana.