In een ultieme poging om een gang naar de strafrechter te vermijden, heeft Morgan Stanley een strafbeschikking van €101 miljoen geaccepteerd, uitgegeven door het Openbaar Ministerie. Dit is een erkenning van de Amerikaanse zakenbank voor hun betrokkenheid bij het zogenoemde ‘dividendstrippen’, het onterecht terugvorderen van dividendbelasting. De strafbeschikking is de grootste ooit uitgegeven door het Openbaar Ministerie aan een financiële instelling.
Het tijdstip van de strafbeschikking is opmerkelijk. De dagvaarding was reeds voorbereid en data voor de zitting waren vastgelegd. Door in te stemmen met de straf, heeft de bank een publiek proces weten te vermijden. Desondanks is de financiële impact aanzienlijk. Bovenop de boete van €101 miljoen heeft Morgan Stanley eind 2024 al een extra belasting van ongeveer €200 miljoen terugbetaald aan de Belastingdienst, waardoor de totale kosten voor dit dossier oplopen tot meer dan €300 miljoen.
Het dossier draait om transacties die plaatsvonden tussen 2007 en 2012. Volgens het Openbaar Ministerie zette Morgan Stanley een structuur op via hun Nederlandse dochteronderneming, Morgan Stanley Derivative Products (MSDPN). MSDPN kocht grote aandelenpakketten van Nederlandse beursfondsen en hield deze slechts voor een paar dagen vast, rondom de dividenduitkeringsdatum. Omdat MSDPN een Nederlandse entiteit is, kon zij de ingehouden dividendbelasting verrekenen met de fiscus. Uit onderzoek van de FIOD bleek echter dat MSDPN voornamelijk als doorgeefluik functioneerde, waarbij ongeveer 90% van de dividenden rechtstreeks naar de Londense vestiging en andere buitenlandse partijen ging. Deze partijen hadden zelf geen recht op teruggave van belasting.
Juridisch gezien is er een belangrijk onderscheid. Dit is geen ‘schikking’ waarbij partijen onderling een bedrag overeenkomen zonder expliciete erkenning van schuld. Het betreft een strafbeschikking, een eenzijdige strafoplegging door het Openbaar Ministerie, waarmee de schuld van de bank formeel is vastgesteld. Dit zwaardere middel benadrukt de ernst van de feiten. Met deze strafbeschikking sluit Nederland zich aan bij de Europese trend om dividendstrippen streng te bestraffen.
