Oekraïne’s Centrale Bank: Cryptos Zijn Welkom Maar Niet Als Wettig Betaalmiddel

De centrale bank van Oekraïne staat nog steeds open voor de legalisatie van cryptocurrencies, maar maakt tegelijkertijd duidelijk dat digitale activa niet als wettig betaalmiddel zullen worden erkend. Dit verklaarde de gouverneur van de Nationale Bank van Oekraïne (NBU), Andriy Pyshnyy, op 8 augustus. Hij benadrukte dat “virtuele activa geen betaalmiddel kunnen zijn in Oekraïne”, en definieerde deze beperking als een “rode lijn” om de monetaire politiek te beschermen en illegale transacties te voorkomen.

De NBU heeft bovendien haar toezicht op niet-gereguleerde crypto-uitwisselingen verscherpt. Dit is geen bijkomstigheid, gezien het toenemende risico dat zulke activiteiten kunnen vormen voor de stabiliteit van het bank- en betalingsysteem. De beleidskeuzes van de NBU zijn deels vormgegeven door Oekraïnes ervaringen in oorlogstijd, waarin zowel overheidsinstanties als NGO’s en vrijwilligersgroepen snel gebruikmaakten van cryptocurrencies voor grensoverschrijdende donaties, die cruciaal waren bij de Russische invasie.

In de eerste maanden van de oorlog ontving Oekraïne meer dan 70 miljoen dollar in cryptocurrencies, voornamelijk in Bitcoin, Ethereum en stablecoins. Deze middelen werden aangewend voor de aanschaf van medische benodigdheden en beschermende uitrusting, en gaven blijk van de snelheid en flexibiliteit van blockchain-transfers in vergelijking met traditionele bankkanalen in tijden van crisis. Dit soort real-life gebruik stelt investeerders, analisten en beleidsmakers voor de vraag hoe dergelijke activa kunnen worden geïntegreerd in de financiële infrastructuur zonder de rol van de hryvnia (de nationale munteenheid) te ondermijnen.

De oproepen om een uitgebreid juridisch kader te creëren, dat cryptocurrencies in de Oekraïense economie kan integreren, hebben geleid tot de goedkeuring van de wet op Virtuele Activa in 2022. Deze wet biedt een basis voor de licentieverlening en regulering van crypto-gerelateerde bedrijven. De uitvoering van deze wet heeft echter vertraging opgelopen door nodig geachte wijzigingen in de belastingwetgeving en de aanwijzing van de juiste toezichthoudende instanties. De aanvankelijke planning was om de uitvoerende wetgeving in het eerste kwartaal van 2025 te ratificeren, in lijn met het Europese MiCA-raamwerk (Markets in Crypto-Assets), en de belastingregels die daarop volgden, zouden geen voorkeursbehandeling bieden.

Vertragingen en Nieuwe Ontwikkelingen

De tijdslijn voor deze ontwikkelingen is inmiddels gewijzigd. Kateryna Rozhkova, de plaatsvervangend gouverneur van de NBU, meldde aan Interfax dat een nieuw ontwerp van de wet op virtuele activa wordt verwacht in oktober 2025. Dit voorstel wordt ontwikkeld met internationale technische ondersteuning en moet voldoen aan de verwachtingen van het IMF en de EU. De betrokken autoriteiten hebben benadrukt dat hoewel de vertraging voortkomt uit de complexiteit van het harmoniseren van belastingwetgeving, antifraude- en licentierichtlijnen, er inmiddels al voorbereidend werk aan de gang is.

In juni dit jaar werd tevens wetsvoorstel nr. 13356 geïntroduceerd, dat de NBU de discretionaire bevoegdheid zou geven om cryptocurrencies zoals Bitcoin te houden in de nationale reserves, naast traditionele activa. Dit voorstel verplicht de centrale bank niet tot zulke bezittingen, waardoor de besluitvorming volledig aan de NBU wordt overgelaten. Voorstanders beargumenteren dat deze flexibiliteit noodzakelijk is voor het beheer van de reserves, terwijl critici de volatiliteit van digitale activa en de impact op de stabiliteit van de reserves aan de kaak stellen.

De recente verklaringen van de NBU bevestigen dat legalisatie van cryptocurrencies nog steeds op de agenda staat, maar dit alleen binnen een strak gereguleerd kader dat de positie van de hryvnia als enige wettige betaalmiddel waarborgt. Regulatoire instanties bereiden zich verder voor op de implementatie door onder andere het monitoren van de niet-gereguleerde markt en het coördineren met internationale partners.

Dit proces weerspiegelt de inspanning om de voordelen van digitale activa, zoals bewezen tijdens de oorlog, te integreren in een structuur die is ontworpen om de monetaire soevereiniteit en financiële stabiliteit te waarborgen. Het biedt een uitdagende, maar ook veelbelovende horizon voor de Europese cryptomarkt en de rol die Oekraïne daarin kan spelen.

Vraag & Antwoord

Wat zijn de belangrijkste beperkingen voor cryptocurrencies in Oekraïne?
De Oekraïense centrale bank erkent de potentie van crypto, maar staat deze niet toe als een wettig betaalmiddel, vooral om de monetaire stabiliteit te beschermen.

Hoe heeft de oorlog Oekraïne’s benadering van crypto beïnvloed?
De snelle adoptie van crypto tijdens de oorlog voor donaties heeft geleid tot een grotere roep om een juridisch kader waarin digitale activa een rol kunnen spelen in de economie.

Wat zijn de toekomstplannen van Oekraïne voor de regulering van crypto?
In oktober 2025 wordt een nieuw wetsvoorstel verwacht, dat de NBU de mogelijkheid biedt om cryptocurrencies in nationale reserves op te nemen, zonder verplichtingen daartoe op te leggen.