Overdraagbaarheid IBAN’s: Juridische En Economische Struikelblokken In De EU

In verschillende Europese Unie-lidstaten is er de laatste jaren discussie geweest en onderzoek gedaan naar de overdraagbaarheid van IBAN-rekeningnummers. Een dergelijk systeem zou vergelijkbaar zijn met de telecomsector, waar consumenten hun telefoonnummer kunnen behouden bij een overstap naar een andere provider. Indien dit ook mogelijk zou zijn voor bankrekeningnummers, zou dit de concurrentie binnen de bankensector kunnen versterken.

Belgisch wetsvoorstel in strijd met Europees recht

De Raad van State en de Europese Centrale Bank zijn van mening dat het Belgische wetsvoorstel, dat bedoeld is om rekeningnummers te behouden bij een overstap van bank, in strijd is met het Europese recht en te kostbaar. Juridische en technische bezwaren maken de invoering van deze wet onwaarschijnlijk, ondanks brede politieke steun in België.

Parlementsleden van de oppositiepartij PS dienden in september vorig jaar opnieuw een wetsvoorstel in na twee eerdere pogingen. De Kamercommissie Economie heeft de tekst recentelijk besproken.

IBAN-overdracht creëert dubbelzinnigheid

Het advies van de Raad van State werd ingeroepen door de parlementsleden. Volgens de Raad creëert het voorstel een dubbelzinnigheid die niet overeenkomt met de definitie van de zogenaamde SEPA-verordening, die de regels voor de eengemaakte Europese betaalruimte bepaalt, en de internationale ISO-normen voor producten en diensten.

“Het IBAN-nummer is geen pseudoniem dat een persoon identificeert, maar een nummer dat onder meer de bank identificeert waar de rekening is geopend”, zegt Gilles Laguesse, advocaat bankrecht bij het Brusselse kantoor Daldewolf.

ECB: Economisch onhaalbaar

De Europese Centrale Bank (ECB), die ook werd geraadpleegd, gaf een negatief advies. De ECB wees erop dat een rapport van de Europese Commissie concludeerde dat het overdragen van IBAN’s in strijd is met het Europees recht en hoge implementatie- en exploitatiekosten met zich mee zou brengen. Deze kosten zouden niet in verhouding staan tot de verwachte voordelen, waardoor de maatregel niet te rechtvaardigen is.

Het implementeren van de overdraagbaarheid van IBAN’s zou aanzienlijke technische en operationele aanpassingen van de infrastructuur in de gehele betalingsketen vereisen, wat aanzienlijke investeringen in tijd en geld van de banken zou vergen.

Gezien de adviezen van de Raad van State en de ECB is het onwaarschijnlijk dat het wetsvoorstel, in zijn huidige vorm, wordt aangenomen.

Vraag en Antwoord

Waarom is het behouden van je bankrekeningnummer bij een overstap naar een andere bank in strijd met Europees recht?
Volgens de Raad van State en de Europese Centrale Bank creëert het voorstel een dubbelzinnigheid die niet overeenkomt met de definitie van de SEPA-verordening, die de regels voor de eengemaakte Europese betaalruimte bepaalt, en de internationale ISO-normen voor producten en diensten.

Wat zijn de bezwaren tegen het overdraagbaar maken van IBAN-rekeningnummers?
De belangrijkste bezwaren zijn van juridische en technische aard. Daarnaast wijst de ECB op de hoge implementatie- en exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de verwachte voordelen.

Wat is een mogelijke oplossing voor dit probleem?
Een mogelijke oplossing zou het invoeren van een ‘routingsysteem’ kunnen zijn, waarbij overschrijvingen naar een verouderd IBAN automatisch worden doorgestuurd naar het nieuwe rekeningnummer van de klant. Dit zou een nuttige dienst kunnen zijn voor zowel bedrijven als particulieren.