Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank (ECB), zal binnenkort haar functie neerleggen, en dat nog vóór de Franse presidentsverkiezingen volgend jaar. Onder haar leiding heeft de ECB werk verricht aan de wetgeving rond de Markten in Crypto Activa (MiCA), die de contouren van het cryptolandschap binnen de Europese Unie definieert. Daarnaast is er een begin gemaakt met de ontwikkeling van de digitale euro, een essentiële stap voor de toekomst van de eurozone.
Toch blijft er veel werk aan de winkel met betrekking tot cryptobeleid in Europa. De huidige versie van MiCA biedt geen regulering van gedecentraliseerde financiële systemen (DeFi), en beleidsmakers bij de ECB overwegen nog steeds de definitieve details van de digitale euro. De onduidelijkheid rondom Lagarde’s vertrek heeft al geleid tot speculaties over haar opvolger en de mogelijke impact op het crypto-beleid binnen Europa.
Lagarde’s houding ten opzichte van cryptocurrencies is, net als die van veel van haar collega-centraal bankiers, eerder sceptisch te noemen. In 2022 verklaarde ze over crypto: “Mijn zeer bescheiden beoordeling is dat het niets waard is.” Ze wees op het gebrek aan onderliggende activa dat deze munten een gevoel van veiligheid zou kunnen bieden. De zorgen omtrent de risico’s van crypto-investeringen leidde ertoe dat ze pleitte voor strikte regulering. Haar zorgen omvatten vooral het risico dat onervaren investeerders hun geld zouden kunnen verliezen.
Deze kritische blik heeft de toon gezet voor de ECB-consultaties over de MiCA-wetgeving. De ECB is geen wetgevende instantie, maar haar input gedurende het wetgevingsproces was waardevol, vooral als het gaat om monetair beleid en betalingsreguleringen. Ondanks de goedkeuring van MiCA bleef Lagarde zich sterk maken voor uitgebreide regulaties voor stablecoins. In september 2025 drong ze er bij Europese wetgevers op aan om beschermingsmaatregelen voor stablecoins vast te stellen en enige vorm van gelijkwaardigheid te creëren voor buitenlandse stablecoin-uitgevers. Hiermee wil ze de risico’s van runs op stablecoins voorkomen, met de waarschuwing dat ongecontroleerde stablecoins een bedreiging voor de nationale soevereiniteit vormen.
Zelfs als uitgesproken scepticus erkende Lagarde in 2021 de groeiende vraag naar digitale valuta. Tijdens een interview op het Wereld Economisch Forum merkte ze op dat als klanten de voorkeur geven aan digitale valuta boven contant geld, deze beschikbaar moeten zijn. De ECB’s reactie op die vraag heeft geleid tot de ontwikkeling van de digitale euro.
Toch is de voortgang in Brussel traag. De onderzoekfase voor de digitale euro startte al in oktober 2021 en in oktober 2025 werd het voorbereidingsproces afgerond, wat de weg vrijmaakte voor uitgifte. Kritische geluiden over de digitale euro beweren dat deze centrale banken extra middelen kan bieden om consumentengedrag te monitoren en anonieme transacties te elimineren. De ECB stelt echter dat de digitale euro zware privacy standaarden zal hanteren en alle voordelen van contant geld naar de digitale ruimte zal brengen.
Dat Lagarde afzwaait komt op een politiek gevoelig moment. Haar vertrek vóór de Franse verkiezingen stelt president Emmanuel Macron in staat om invloed uit te oefenen bij de keuze van haar opvolger, en Frankrijk, als de tweede grootste economie in de EU, heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de benoeming van de ECB-president. Met de opkomst van de rechtse National Rally en de onzekere stabiliteit van Macron’s regering, is er veel te winnen in de aanloop naar deze cruciale beslissing.
Momenteel zijn de voornaamste kandidaten om Lagarde op te volgen voormalig Spaanse centrale bankpresident Pablo Hernández de Cos en voormalig Nederlands centrale bankpresident Klaas Knot. Hernández de Cos heeft bezorgdheid geuit over de risico’s die crypto met zich meebrengt en pleit voor een robuust regulerend kader. Knot heeft in het verleden ook zijn bezorgdheid geuit en benadrukt het belang van stabiliteit in het financiële systeem; hij stelt dat we niet zomaar kunnen aannemen dat innovatie per definitie voordelen met zich meebrengt.
Dit brengt ons naar de kern van het debat; hoe balanceren we innovatie en stabiliteit? Ondanks het soms trage tempo van de EU, heeft ze het voor elkaar gekregen om een samenhangend cryptoraamwerk te ontwikkelen, beter en sneller dan de veel cryptovriendelijker VS, met input van een kritisch ingestelde centrale bank.
Welke impact heeft Lagarde’s vertrek op het cryptobeleid in de EU?
Het vertrek van Lagarde kan significante veranderingen teweegbrengen in het cryptobeleid van de ECB, vooral afhankelijk van wie haar opvolgt. Een meer crypto-vriendelijke aanpak kan de regelgeving versoepelen, terwijl een behoudende strategie de huidige koers kan voortzetten.
Wat zijn de risico’s van stablecoins volgens Lagarde?
Lagarde heeft herhaaldelijk gewezen op de risico’s van stablecoins, waaronder het potentieel voor runs en de bedreiging voor nationale soevereiniteit, mocht de controle over het geld in private handen komen.
Waarom is de ontwikkeling van de digitale euro zo traag?
De ontwikkeling van de digitale euro wordt gekenmerkt door een zorgvuldige en uitgebreide evaluatieprocedure, wat in lijn is met de langzame besluitvorming in Brussel. Dit is ontworpen om een solide en goed geïnformeerde basis te creëren voor de uiteindelijke implementatie.
