De Europese Unie heeft zich tot doel gesteld om tegen 2027 volledig af te stappen van Russische energie. Sinds de invasie van Oekraïne in 2022 is de afhankelijkheid van Russisch gas, olie en kolen drastisch verminderd. De olie-import is nagenoeg stopgezet, en ook het gasverbruik uit Rusland is gedaald van 45% naar 13%. Nederland importeert zelfs nog maar 5% van zijn gas uit Rusland.
Toch blijven landen als Hongarije en Slowakije sterk afhankelijk van Russische pijpleidingen. De overstap naar vloeibaar aardgas (lng) is volop in gang, maar brengt zijn eigen uitdagingen met zich mee.
De EU investeert zwaar in lng-infrastructuur, zoals terminals, schepen en nieuwe routes. Vooral West-Europese landen profiteren hiervan, omdat zij makkelijker toegang hebben tot lng. Maar dit brengt ook risico’s met zich mee: de afhankelijkheid van landen als de VS en Qatar neemt toe, en lng-productie en -transport zijn niet zonder milieuproblemen.
Fracking, de techniek waarmee schaliegas in de VS wordt gewonnen, is controversieel vanwege methaanlekkages en milieu-impact. Bovendien is lng-transport per schip minder duurzaam dan pijpleidinggas.
Midden in deze energietransitie duikt een onverwachte bondgenoot op: blockchaintechnologie. Door gebruik te maken van slimme contracten op blockchainplatforms kunnen energiehandelaren, bedrijven en zelfs huishoudens direct en transparant energie kopen van duurzame bronnen. Dit maakt de markt minder afhankelijk van geopolitiek en centrale spelers.
In Nederland en Duitsland lopen al pilots met peer-to-peer energiehandel. Deze technologie maakt het ook mogelijk om de CO2-uitstoot van gastransporten bij te houden, waardoor consumenten bewustere keuzes kunnen maken.
Voor de meeste Nederlanders zal de overstap weinig voelbare gevolgen hebben. Mogelijk stijgen de prijzen iets, doordat er minder concurrentie is. De herkomst van gas verandert echter wel: meer uit de VS, minder uit Rusland of Groningen. En waar het vroeger vooral ging om prijs en leveringszekerheid, komt nu ook duurzaamheid in beeld.
Blockchaintechnologie kan hierbij een rol spelen door duurzame energie beter traceerbaar en eerlijker verhandelbaar te maken. Ook voor investeerders in crypto opent dit nieuwe markten.
Hoewel het doel ambitieus is, is het volgens experts haalbaar. De EU heeft al bewezen te kunnen functioneren met veel minder Russisch gas. Wel zijn er obstakels: diplomatieke spanningen tussen lidstaten, de prijs van alternatieven en de logistiek van lng.
Toch biedt deze crisis ook kansen. Blockchaintechnologie kan een fundamentele hervorming van de energiemarkt mogelijk maken. Decentralisatie en transparantie zijn daarbij sleutelwoorden.
Momenteel is het aandeel Russisch gas gedaald naar 13%, vergeleken met 45% in 2021. Nederland importeert zelfs nog maar 5%.
Blockchain maakt decentrale, transparante energiehandel mogelijk via slimme contracten. Het helpt ook bij het monitoren van CO2-uitstoot en stimuleert duurzame keuzes.
Ja, mits alle lidstaten samenwerken en blijven investeren in alternatieven zoals lng en groene energie. Blockchain kan deze transitie versnellen en verduurzamen.
