Als zelfstandige zijn er diverse methoden voor pensioenopbouw. Hoewel fiscale voordelen aantrekkelijk zijn, kunnen deze voordelen aanzienlijk verminderd worden door lage rendementen en hoge kosten.
Net als werknemers die een aanvullend pensioen kunnen opbouwen via hun werkgever, hebben ook zelfstandigen de mogelijkheid om fiscaal voordelig te sparen voor hun pensioen. Dit kan via twee methoden die gelijktijdig ingezet kunnen worden.
Een eerste optie is het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ), een individueel pensioenspaarsysteem voor zelfstandigen. Daarnaast is er de Individuele Pensioentoezegging (IPT) voor zelfstandigen met een vennootschap, of de Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen (POZ) voor ondernemers zonder vennootschap.
Voor beide systemen gelden maximale stortingen. Bij het VAPZ bedraagt de maximale storting 8,17 procent van uw referentie-inkomen, met een maximum van 4.000,44 euro voor 2025. Kiest u voor een sociaal VAPZ, met extra sociale waarborgen zoals dekking bij arbeidsongeschiktheid, dan ligt het plafond op 9,40 procent, of maximaal 4.602,71 euro.
Bij de IPT en de POZ worden de maxima bepaald door de zogenaamde 80 procentregel. Deze regel stelt dat het wettelijk en het aanvullend pensioen dat u opbouwt niet meer dan 80 procent van uw recentste loon mag bedragen om van het fiscaal voordeel te kunnen genieten.
Hoewel de fiscale voordelen van deze spaarsystemen aantrekkelijk zijn, is het belangrijk om ook het rendement van de producten in acht te nemen. Volgens spaargids.be lag het gemiddelde rendement van VAPZ-verzekeringen tussen 2016 en 2023 onder 2 procent, voornamelijk door de lage marktrentes. In 2024 steeg het gemiddelde rendement tot 2,8 procent.
Daarnaast zijn de kosten van aanvullende pensioenen ook een belangrijke factor om rekening mee te houden. Een studie van de FSMA toonde aan dat de kosten van aanvullende pensioenen aanzienlijk kunnen oplopen. Op basis van gegevens uit 2020 bedroegen de gemiddelde instapkosten voor een IPT-verzekering 2,58 procent. Bij een VAPZ-verzekering was dat zelfs 3,82 procent.
Wat zijn de opties voor zelfstandigen om te sparen voor pensioen?
Zelfstandigen hebben de mogelijkheid om te sparen voor hun pensioen via het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ), de Individuele Pensioentoezegging (IPT) voor zelfstandigen met een vennootschap, of de Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen (POZ) voor ondernemers zonder vennootschap.
Wat zijn de maximale stortingen voor deze pensioenspaarsystemen?
Voor het VAPZ bedraagt de maximale storting 8,17 procent van het referentie-inkomen, met een maximum van 4.000,44 euro voor 2025. Voor de IPT en de POZ worden de maxima bepaald door de zogenaamde 80 procentregel.
Hoe belangrijk zijn de rendementen en kosten van deze spaarsystemen?
Hoewel de fiscale voordelen van deze spaarsystemen aantrekkelijk zijn, is het belangrijk om ook het rendement en de kosten van de producten in acht te nemen. Het gemiddelde rendement van VAPZ-verzekeringen lag tussen 2016 en 2023 onder 2 procent, maar in 2024 steeg dit tot 2,8 procent. Daarnaast kunnen de kosten van aanvullende pensioenen aanzienlijk oplopen.
