Stabiele munten, oorspronkelijk ontworpen om een betrouwbare consumentgerichte alternatieve betalingsstructuur te bieden, dreigen te verworden tot gecentraliseerde instrumenten binnen traditionele bankstructuren. De toenemende regulatie in zowel de Verenigde Staten als Europa doet deze ontwikkeling vrees aanjagen.
In de Verenigde Staten heeft de GENIUS Act een kader gecreëerd dat de uitgifte, waarborging en regulatie van stabiele munten regelt. In Europa is de MiCA-regelgeving (Markets in Crypto-Assets), die in 2024 van kracht werd, gekomen met strikte vereisten voor stabiele munten, ingedeeld in categorieën zoals “e-money tokens” en “asset-referenced tokens”.
Hoewel deze regulaties legitimiteit en veiligheid bevorderen, dwingen ze uitgevers van stabiele munten om zich aan te passen aan een bankachtig model. De noodzaak tot naleving van vereisten met betrekking tot reserves, audits, know your customer (KYC), en terugkoop maakt dat de intrinsieke waarde en functionaliteit van stabiele munten verschuift. Hierdoor worden ze steeds meer gecentraliseerde toegangspoorten, in plaats van dat ze de belofte van peer-to-peer betalingen vervullen. Meer dan 60% van het gebruik van stabiele munten door bedrijven is gericht op grensoverschrijdende afhandeling, in plaats van consumentenbetalingen. Dit geeft aan dat stabiele munten meer als institutionele tools worden gebruikt dan als betalingstokens voor individuën.
Wat houdt het in om “de volgende SWIFT te worden”? Dit betekent dat stabiele munten zich ontwikkelen tot de standaard rails voor instellingen; efficiënt, maar ondoorzichtig, gecentraliseerd, maar onmisbaar. De SWIFT-netwerken hebben de wereldwijde banksector getransformeerd door messaging tussen banken mogelijk te maken, maar hebben geen bredere toegang tot bankdiensten gecreëerd. Indien stabiele munten deze evolutie volgen, zal hun rol zich beperken tot het verlenen van snellere rails voor bestaande spelers, in plaats van de onderbankte bevolking te empoweren.
De belofte van cryptovaluta was programma-geld—contanten die verhandeld kunnen worden met logica, autonomie en gebruikerscontrole. Echter, wanneer transacties goedkeuring van de uitgever vereisen, compliance-tagging en gecontroleerde adressen, verandert de architectuur. Het netwerk verandert van een vrij systeem naar een conformiteitsstructuur, wat de fundamentele radicaliteit van stabiele munten ondermijnt.
De uitdaging ligt niet bij de regulering zelf, maar bij het ontwerp. Om de belofte van stabiele munten te waarborgen binnen de kaders van regulatieve eisen, dienen ontwikkelaars en beleidsmakers compliance al op het protocolniveau in te bouwen, de verbondenheid over jurisdicties te waarborgen, en non-custodial toegang te behouden. In de praktijk bieden initiatieven zoals het Blockchain Payments Consortium een sprankje hoop dat standaardisering van cross-chain betalingen mogelijk is, zonder dat dit ten koste gaat van openheid.
Stabiele munten moeten vooral functioneren voor individuen en niet enkel voor instellingen. Als zij alleen grote spelers en gereguleerde stromen bedienen, zal er geen verstoring plaatsvinden—ze zullen zich eenvoudigweg aanpassen. Het ontwerp moet ware peer-to-peer bewegingen, selectieve privacy en interoperabiliteit mogelijk maken. Anders dreigen we vast te komen te zitten in oude hiërarchieën, zij het op een snellere manier.
Het potentieel van stabiele munten om ons begrip van geld te herschrijven is nog steeds aanwezig. Maar als we toestaan dat ze verworden tot institutionele rails die zijn gebouwd voor banken in plaats van voor mensen, vervangen we simpelweg het ene centrale systeem door een ander. De kernvraag is niet of we reguleren—stabiele munten zullen gereguleerd worden. De vraag is of we ontwerpen voor inclusie en autonomie, of dat we de systemen van gister ten dele achter digitale schillen verbergen. De toekomst van geld hangt af van welk pad we kiezen.
Waarom zijn stabiele munten onderhevig aan striktere regulatie?
Striktere regulatie is bedoeld om de veiligheid en legitimiteit van stabiele munten te waarborgen, maar kan ook hun rol als alternatieve betaalmiddelen aantasten.
Wat is het risico van centrale controle over stabiele munten?
Centrale controle kan de innovatie en de potentie van stabiele munten om ongebankte personen te bedienen, ondermijnen en ze omvormen tot tools voor alleen grote instellingen.
Hoe kan de toekomst van stabiele munten inclusiever worden vormgegeven?
Door compliance in het ontwerp van stabiele munten op te nemen, kan er een balans worden gevonden tussen regulatie en de oorspronkelijke belofte van peer-to-peer betalingen, zodat ook individuele gebruikers profiteren.
